Sedimantasyon (ESR) Hızı Nedir?

15.02.2019 12:49 | Güncelleme: 03.12.2020 01:29 | Yazar: Arda Bayraktaroğlu
Sedimantasyon hızı vücuttaki iltihabı tespit etmek için kullanılan bir kan testidir.Doktorunuza kanser, artrit gibi bir rahatsızlığınız olup olmadığı hakkında ipucu verir.
Sedimantasyon (ESR) Hızı Nedir?
A

Sedimantasyon(ESR) Hızı Nedir?

Sedimantasyon hızı vücuttaki iltihabı tespit etmek için kullanılan bir kan testidir. Doktorunuza kanser, artrit gibi bir rahatsızlığınız olup olmadığı hakkında ipucu verir.

Sedimantasyon hızı kırmızı kan hücrelerinizin tüpün tabanına ne kadar hızlı çöktüğünü ölçer. İltihap kırmızı kan hücrelerini oluşturan proteinlerin daha hızlı çökmesine neden olur.

Bu testin başka bir adı ise Eritrosit sedimantasyon hızıdır. Kırmızı kan hücrelerine eritrosit nedir.

Neden Sedimantasyon Testi Yaptırırsınız?

Aşağıdaki belirtilerden birini yaşıyorsanız doktorunuz sizden sedimantasyon testi yaptırmanızı isteyebilir:

  • Baş ağrısı
  • Sert eklemler
  • Omuzda, boyunda veya pelviste ağrı
  • İştahsızlık
  • Beklenmedik kilo kaybı

Aşağıdakilerden birinin tespiti için de sedimantasyon testi istenebilir:

  • Enfeksiyon
  • Kanser
  • Dev hücreli arterit (kan damarlarınızın iç kısmında şişlik)
  • Lupus hastalığı (insan vücudundaki deri, eklemler, kan, böbrekler vesinir sitemi olmak üzere tüm organları etkileyen bir hastalıktır.)
  • Polimiyaljiya romatika (Sert ve ağrılı kaslara sebep olur)
  • Romatoid artrit (bağışıklık sisteminin eklemlere saldırmasına yol açan kronik, enflamatuvar bir otoimmün bozukluk)
  • Vaskülit (Damarların içindeki iltihap)
  • Temporal arterit (beyne kan ulaştırmakla görevli temporalatardamarların iltihaplanması sonucu oluşan hastalıktır)

Bu testi bunlardan biri için tedaviye başladığınız zaman da yaptırabilirsiniz. Sedimantasyon testi vücudunuzun tedaviye nasıl tepki verdiği gösterir.

Sedimentasyon Testi

Özel olarak hazırlanmanıza gerek yoktur. Basit bir kan testidir.

Testi yaptırmadan önce hangi ilaçları ve takviyeleri kullandığınızı doktorunuza bildirin. Bazı ilaçlar sonuçları etkileyebilir. Ayrıca, hamile olup olmadığınızı veya adet döneminde olduğunuzdan doktorunuzu haberdar edin.

Sağlık görevlisi sizden kan alır ve bu kan genelde kolunuzdaki bir damardan alınır. Kolunuzun üst kısmını bağlayıp damarın kanla dolmasını sağlar. Bu işlemden sonra bir antiseptik yardımıyla bölgeyi temizler ve kanınızı alır.

Bu işlem sadece birkaç dakika sürer ve sonrasında kanamayı durdurmak için bir pamuk yardımıyla damarınıza bastırmanız gerekir.

Kan alımı sırasında hafif bir acı hissedebilirsiniz. Sonrasında kolunuzda hafif bir yara ya da morluk kalabilir. Belki başınız dönebilir veya bir miktar kanama olabilir.

Sedimentasyon Testi Nasıl Yorumlanır?

Kan örneğiniz laboratuvara gönderilir ve 1-2 saat içerisinde sonuçlarınız elinizde olur.

Laboratuvar teknisyeni kırmızı kan hücrelerinizi uzun, ince bir tüpün içine koyar ve 1 saat içinde ne kadar çöktüğünü gözlemler. Vücudunuzda iltihaplanma varsa kandaki anormal proteinler kırmızı kan hücrelerini yığınlar haline getirir. Bu yığınlar ağır olduğu için dibe normal kan hücrelerinden çabuk çökerler.

Kan hücreleri ne kadar çabuk dibe batarsa, vücudunuzda o kadar çok iltihap var demektir.

Sedimantasyon hız testi milimetre cinsinden raporlanır. Bu uzunluk dibe çöken kırmızı kan hücreleri ile üstte kalan temiz sıvının 1 saatin sonundaki farkıdır. 

Sedimentasyon Testi Normal Değerleri:

  • 50 yaşından genç erkeklerde 0 - 15 mm/saat
  • 50 yaşından büyük erkeklerde 0 - 20 mm/saat
  • 50 yaşından genç kadınlarda 0 - 20 mm/saat
  • 50 yaşından büyük kadınlarda 0 - 30 mm/saat

Yüksek sedimantasyon hızı vücudunuzda iltihaba yol açan bir hastalığın habercisidir.

Bazı durumlar ve ilaçlar kan hücrelerinizin hızını etkileyebilir. Bunlardan bazıları:

  • Anemi
  • Yaşlılık
  • Böbrek problemleri
  • Tiroid Rahatsızlığı
  • Gebelik veya regl dönemi
  • Obezite
  • Kanser
  • Enfeksiyon
  • Doğum kontrol hapı, metildopa(aldomet), A vitamini, kortizon, quinine gibi

Sedimentasyon Testi ve CRP Testi:

Sedimantasyon hız testi doktorunuza yalnızca vücudunuzda bir yerlerde iltihap olduğunu söyler. İltihabın nerede olduğunu ya da sebebinin ne olduğunu söylemez. Doktorunuz sedimantasyon hız testi ile birlikte teşhis koymak CRP (c-reaktif protein) gibi başka iltihap testleri yapabilir.

Sonuçlar geldikten sonra doktorunuzla mutlaka konuşun. Sonuçları ve ne anlama geldiklerini anladığınızdan emin olun. 

Bu Makale Dr. Cem Argun tarafından gözden geçirilmiştir
Katekolamin Testleri Ne Amaçla Yapılmaktadır?
Feokromositoma veya başka nöroendokrin tümörlerin araştırılmasında ve tanı koymada katekolamin testleri yapılır.
CA 15-3 Kanser (Tümör) Antijeni Testi Nedir?
Bir kanser antijeni olan 15-3 (CA 15-3) normalde meme hücreleri tarafından üretilmektedir.
Mantar Tahlili Nedir? Mantar Tahlili Neden Yapılır?
Mantar tahlilleri, mantar enfeksiyonu tanısı koymak ve hangi mantar veya mantarların hastalık etkeni olduğunu saptamak amacıyla yapılan tahlillerdir
Aspartat Transaminaz (AST) Değeri ve Karaciğer Sağlığı
AST veya açık hali ile Aspartat transaminaz enzimi karaciğerin zedelenmesi halinde yüksek çıkmaktadır.
LH Hormonu Testi Neden Yapılır?
LH testi hastanın kısırlık, cinsel bezlerin yetmezliği, ergenlik dönemi sorunlarının çözümü, adet dönemi görmeyen kadınlarda veya çok ağır adet dönemi…
Laboratuvar Testleri Gıda Alerjisinde Tek Başına Yeterli midir?
Alerji; herhangi bir gıda veya nesneye karşı vücudun vermiş olduğu tepkilerdir.
Yenidoğana Yapılan Topuk Kanı Testi Nedir?
Bebeğin doğumundan sonra yapılan bazı metabolik tarama testleri henüz belirtiler ortaya çıkmadan hastalığın saptanmasında yani erken teşhis için büyük önem içerir.
İdrarda Gebelik Testi Nedir? Nasıl Yapılır ve Yorumlanır?
Gebelik testleri, idrarda gebelik testi ve kanda gebelik testi olarak iki farklı şekilde yapılır.İdrarda gebelik testi gebe olup olmadıklarını merak eden kadınların kolaylıkla evde uygulayıp yorumlayabildikleri…
Kültür Tahlili Nedir? Aşamaları Nelerdir?
Kültür tahlili (kültür antibiyogram); hastada efeksiyon olup olmadığı ve enfeksiyona etken olan mikroorganizmanın ortaya koyulması için yapılmaktadır.Kültür tahlili…
Kan Kültürü Testi Nedir? Kan Kültürü Ne Zaman İstenir?
Kan Kültürü kanda bakteriler veya maya mantarlarının varlığını araştırmak ve mikroorganizmaları tanımlamak için kullanılır.Özellikle hastanede yatan ve ateşi yükselen hastalardan…
Kanserden Korunmak İçin Yapılması Önerilen Tahliller
Türkiye’de her yıl 155 bin kişinin kansere yakalandığı, 60 bin kişinin de bu nedenle yaşamını yitirdiği biliniyor.
Gebelik Testi Ne Zaman Yapılmalı?
Gebelik testi yaptırmak isteyen anne adayları ve bayanlar çoğu zaman sabırsız olup bir an önce gebelik testi yaptırmak istiyorlar.
Dr. Cem Argun
tahlil.com
tahlil.com