Laboratuvar Tahlilleri İçin Kan Verirken Nelere Dikkat Edelim?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumlarda 112’yi arayın.
Laboratuar tetkiklerinde doğru sonuç alabilmemiz için kan örneği verirken dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar vardır. Bu konuda gereki dikkat gösterildiğinde aynı zamanda laboratuvar test sonuçları da çok daha sağlıklı bir şekilde yorumlanacaktır.
Laboratuar tetkiklerinde doğru sonuç alabilmemiz için kan örneği verirken dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar vardır. Kan örneğinin verilme zamanı, açlık tokluk durumu, sigara içimi, alkol alımı, çay kahve kola gibi içeceklerin tüketilmesi, egzersiz, ilaç kullanımı, aşırı stres durumu gibi birçok faktör test sonuçlarını etkiler.
Bazı özel testler hariç tüm tetkikler için 10-12 saat açlık sonrası sabah kan verilmesi uygun olur. Özellikle vitamin B12, folat, ferritin ve TSH gibi tetkikler için sabah kan alınması önemlidir.
ağızdan glukoz tolerans testi (şeker yükleme testi) gibi bazı özel tetkikler ise randevulu ve özellikle sabah yapılması gereken tetkiklerdir. Hastaların özel bir koşul belirtilmedikçe kan vermeye gelirken aç olması gereklidir, ancak su içilebilir.
Şekersiz dahi olsa çay, kahve, kola gibi içecekler tüketilmemeli ve sigara içilmemelidir. Aşırı egzersiz sonrası kan verilmesi de sakıncalı bir durumdur. Laktat, AST, LDH, CK gibi parametreler egzersizden etkilenir.
Egzersiz sonrası kan verilmek durumunda kalınırsa en az 30 dakika dinlendikten sonra kan örneğinin alınması gerekir.
Bazı ilaçların alımı da test sonuçlarını etkileyebilir, hastaların kan tahlili yaptırmadan önce kullandıkları ilaçları doktorlarına bildirmesi gereklidir. İlaç düzeyi tetkikleri için kan verme zamanı çok önemlidir, hastaların ilaç düzeyi tetkiki yaptırmadan önce doktorlarından detaylı bilgi almaları önemlidir. Kan örneği vermeden önce veya verme esnasında aşırı stresli olma durumu da sonuçları etkileyebilir. Özellikle kortizol, plazma katekolaminleri gibi strese bağlı olarak değişiklik gösteren hormonların düzeyleri farklılık gösterebilir. Kan örneği vermeden önce hasta dinlenmiş ve sakin olmalıdır. Kan alma işlemi sırasında da rahat bir pozisyonda oturmalı ve işlem sakin bir ortamda gerçekleştirilmelidir. Kan vermeden önce bu hususlara mümkün olduğunca dikkat edilmeli ve tetkik sonuçları etkileyebileceği unutulmamalıdır.
Tekrar Testleri Nedir ve Neden İstenir?
Hastanelerde bazı durumlarda, aynı testler tekrar istenebilir. Bunun sebebi yukarıda bahsedilen bir durum meydana gelip gelmediğinden emin olmaktır. Çünkü doğru tedavi, ancak doğru teşhis ile mümkün olabilmektedir. Bu sebeple; fiziksel muayene ile uyumsuz bir sonuç çıkar veya bir değer olması gerekenden çok farklı çıkarsa, tedavi öncesi aynı tahlil yeniden istenebilir.