Otoimmün Artrit Nedir?

15.05.2019 11:25 | Güncelleme: 28.01.2020 12:43 | Yazar: Başak Pırıl Gökayaz
Bu makalemizden, otoimmün artrit'in ne olduğunu, ne tür hastalıklara yol açtığını, belirtilerinin neler olduğunu öğrenebilir ve bunların yanı sıra teşhis, tedavi ve diğer bilgilere ulaşabilirsiniz.
Otoimmün Artrit Nedir?
A

Otoimmün hastalıklar vücudunuzun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla normal hücrelere saldırmasına neden olur. Romatoid artrit (RA) gibi otoimmün artritte, bağışıklık sisteminiz eklemlerinizin kapsülüne saldırır. Bu iltihap eklemlerle sınırlı değildir ve diğer  organları etkileyebilir.

İlerleme hızı gibi, belirtiler kişiden kişiye büyük ölçüde değişir. Bu uzun vadeli durum için hiçbir tedavi yokken, tedaviler çeşitli yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.

Otoimmün artrit belirtileri

Belirtiler genellikle yavaş başlar ve gelip geçebilir. Eklem ağrısı ve inflamasyon vücudun her iki tarafını da eşit derecede etkiler ve bu belirti ve semptomlarla işaretlenebilir:

  • deforme eklemler
  • kolunuzun altındaki derinin altında sert doku yumruları (nodüller)
  • hareketalanı azlığı
  • ağız kuruluğu
  • uyku zorluğu
  • yorgunluk
  • kilo kaybı
  • göz iltihabı, kuru gözler, kaşıntılı gözler, göz akıntısı
  • ateş
  • anemi
  • nefes alırken göğüs ağrısı (plörezi)

Otoimmün hastalıklar ve artrit prevalansı

ABD'de 23.5 milyondan fazla insan otoimmün bir hastalıktan etkilenir. Engelliliğin ve ölümün en önemli nedenlerinden biridir.

CDC'ye göre, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık 1,5 milyon yetişkin RA hastalığına sahiptir. ABD'de yaklaşık 300.000 çocuk artrit veya romatizmal hastalıkla yaşamaktadır.

Risk faktörleri

Otoimmün artrit olasılığınız bazı risk faktörlerinden etkilenebilir. Örneğin, RA için risk faktörleri şunlardır:

  • Cinsiyetiniz: Kadınlar RA'ya erkeklerden daha yüksek bir oranda maruz kalırlar.
  • Yaşınız: RA her yaşta olabilir, ancak çoğu insan 49 ila 60 yaş arasında belirtileri fark etmeye başlar.
  • Aile geçmişiniz: Diğer aile üyelerinde RA varsa siz de risk altındasınızdır demektir.
  • Sigara içmek: Sigara içmek, RA olasılığını artırabilir. Sigarayı bırakmak, riskinizi düşürebilir.

Teşhis

Otoimmün hastalıklar semptomları diğer hastalıklarla paylaşma eğilimindedir, bu nedenle teşhis koymak özellikle erken evrelerde zor olabilir.

Örneğin, RA'yı özel olarak teşhis etmek için test edebilecek kimse yoktur.  Bunun yerine, tanı hasta tarafından bildirilen belirtileri, klinik muayeneyi ve tıbbi testleri içerir:

  • romatoid faktör (RF) testi
  • anti-siklik olmayan peptid antikor testi
  • kan sayımı
  • eritrosit sedimantasyon hızı ve C-reaktif protein
  • Röntgen çekmek
  • ultrason
  • MR tarama

Doktorunuza tıbbi geçmişinizi tam olarak vererek ve semptomların kaydını tutarak tanı konmasına yardımcı olabilirsiniz. Romatolog gibi bir uzmandan ikinci bir görüş almaktan çekinmeyin.

Tedavi

Tedavi semptomlara ve hastalığın ilerlemesine göre değişir.

Örneğin, RA'nızın katılım derecesine bağlı olarak, bir romatolog tarafından sürekli bakım gerektirebilir. Bazı ilaçlar hastalığınız için verilebilir:

  • nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID'ler)
  • hastalığı modifiye edici antiromatizmal ilaç (DMARD'lar)
  • kortikosteroidler
  • biyolojik ajanlar
  • bağışıklık bastırıcı ilaçlar
  • TNF-alfa inhibitörleri gibi diğer biyolojikler

Fizik tedavi, ağrıyı azaltmaya ve esnekliği artırmaya yardımcı olabilecek başka bir seçenektir. Fizyoterapist size egzersiz için uygun yolu öğretebilir. Bir mesleki terapist, günlük aktiviteleri gerçekleştirmenize yardımcı olmak için baston, koltuk değnekleri ve tutma çubukları gibi yardımcı cihazları önerebilir.

Ağır vakalarda, hasarlı eklemleri onarmak veya değiştirmek için ameliyat gerekebilir.

Komplikasyonlar

Otoimmün artritin komplikasyonları değişir. Örneğin, RA komplikasyonları karpal tünel sendromu, osteoporoz ve eklem deformitesini içerir. RA ayrıca akciğer komplikasyonlarına yol açabilir:

  • doku hasarı
  • küçük hava yollarının tıkanması (bronşiolit obliterans)
  • akciğer yüksek tansiyonu (pulmoner hipertansiyon)
  • göğüste sıvı (plevral efüzyonlar)
  • nodüller
  • skar (pulmoner fibrozis)

RA'nın kalp komplikasyonları şunları içerir:

  • arterlerin sertleşmesi
  • kalbin dış zar iltihabı (Perikardit)
  • kalp kasının iltihabı (miyokardit)
  • kan damarlarının iltihabı (romatoid vaskülit)
  • konjestif kalp yetmezliği

Yaşam Tarzı İpuçları

Aşırı kilo eklemleri gerer, bu nedenle sağlıklı bir diyet sürdürmeye çalışın ve hareket yelpazenizi geliştirmek için nazik egzersizler yapın. Eklemlere soğuk uygulanması ağrıyı uyuşturur ve şişliği hafifletir ve ısı ağrıyan kasları yatıştırır.

Stres de semptomları yoğunlaştırabilir. Tai chi, derin nefes egzersizleri ve meditasyon gibi stres azaltıcı teknikler yararlı olabilir.

Eğer RA'nız varsa, bir gecede 8 ila 10 saat uyumanız gerekir. Bu yeterli değilse, gün boyunca uyumaya çalışın. Ayrıca kalp ve akciğer hastalıkları riski de vardır, bu nedenle sigara içiyorsanız, bırakmayı düşünmelisiniz.

Değerlendirrme

Değerlendirmeniz birçok faktöre bağlıdır:

  • genel sağlığınıza
  • tanıdaki yaşınıza
  • tedavi planınızın ne kadar erken başladığına ve ne kadar iyi takip ettiğinize

Sigarayı bırakmak, düzenli egzersiz yapmak ve sağlıklı gıdalar seçmek gibi akıllı yaşam tarzı seçimleri yaparak ihtimalleri değiştirebilirsiniz. RA'lı insanlar için yeni ilaçlar yaşam kalitesini artırmaya devam ediyor.

Kaynak: https://www.healthline.com/health/what-is-autoimmune-arthritis#outlook
Bu Makale Dr. Cem Argun tarafından gözden geçirilmiştir

YORUM YAP

Yorum yapilmeniz için üye girişi yapmalısınız. Giriş yapmak için tıklayınız...
Bebekte Demir Eksikliği Nasıl Anlaşılır?
Demir eksikliği; kanda demir olarak adlandırılan maddenin normalden az olduğu bir rahatsızlıktır
İdrar Kaçırma Çeşitleri Nelerdir?
İdrar kaçırma; kişinin sosyal hayatını olumsuz etkileyen bir rahatsızlıktır
Anevrizma Nedir?
Anevrizma; miyokard yani kalp dokusunun ve aort olarak adlandırılan ana damarın başlangıç kısmının genişlemesidir
Kısırlığa Sebep Olan Aletler
Kısırlık; çocuk sahibi olamama durumudur
Tetanoz Nedir? Aşısı Ne Zaman Yapılır?
Tetanoz (kazıklı humma)  sporlu bakterinin sebep olduğu, enfeksiyon hastalığıdır
Tüp Bebekte Başarısızlığın Sebebi Nedir?
Tüp bebek yani mikro enjeksiyon; normal yollarla gerçekleşmeyen gebeliği, laboratuvar ortamında gerçekleştirmektir
Düzenli Uyku Migreni Engelliyor
Migren son zamanlarda yaygınlığını artıran hastalıklardandır
Makat Çatlağına Botox Tedavisi Nasıl Olur?
Makat çatlağı, çok ıkınma, kabızlık gibi sebeplerden oluşan bir rahatsızlıktır
Bel Fıtığı Nasıl Oluşur?
Bel ve omur arasında sert bir tabaka vardır
Ateroskleroz (Damar Sertliği) Nedir?
Ateroskleroz; atardamarların esnekliğini kaybederek kalınlaşmasıdır
Manidepresyon Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Manidepresyon; kişinin duygularının ani yükselmelerden, ani düşüşlere doğru seyrettiği durumlardır
Disfaji (Yutma Güçlüğü) Nedir? Sebepleri Nelerdir?
Disfaji; boğazda takılma hissidir
Dr. Cem Argun
tahlil.com
tahlil.com