Hematoloji Testleri Nelerdir? Hematoloji Testlerinin Yorumu
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumlarda 112’yi arayın.
Hematoloji testlerinin nasıl yorumlandığı ve neler olduğuna dair aşağıdaki yazımızda detaylı bilgiler bulabilirsiniz.
Hematoloji Testleri Nelerdir?
Hematoloji testlerinin başlıcaları Hemogram, Sedimentasyon ve Koagulasyon testleridir.
Hematoloji Testleri; tam kam sayımı (Hemogram), sedimentasyon ve koagulasyon testleri olmak üzere 3 ana başlıkta incelenir.
Bu testleri sırasıyla genel olarak değerlendirip yorumlayalım istedik:
Hemogram (Kan Sayımı)
Bu testte farklı parametreler çalışılmaktadır. Bu test sonucu incelendiğinde tahlil raporunda birbirinden farklı birçok parametrenin bulunması hemogram tahlilini inceleyen hastaların kafalarını karıştırmaktadır.
Aşağıda bu testte çalışılan bazı önemli parametrelerin açıklamalarını bulabilirsiniz.
Ortalama Eritrosit Hacmi (OEH)(MCV:)
MCV testiklinik ve tanısal yararı en fazla olan eritrosit indeksidir.
Ortalama Eritrosit Hemoglobini (OEHB) (MCH):
MCV testi ise genelde OEH (MCV) ile paralellik gösterir ve klinik yararı kısıtlıdır.
Ortalama Eritrosit Hemoglobin Yoğunluğu (OEHY) (MCHC):
MCHC testi, demir eksikliği anemisinde diğer mikrositer anemilere göre daha sık olarak düşük bulunmaktadır. Fakat bu değişiklik geç dönemlerde ortaya çıkar. Artmış MCHC sıklıkla herediter sferositoz adı verilen kan hastalığında gözlenir.
Kırmızı Küre Dağılım Genişliği (KKDG) (RDW):
RDW sık merak edilen bir hemogram parametresidir. RDW aslında Kırmızı Küre hacim dağılımının varyasyon katsayısıdır. Her cihazın farklı üst sınır değerleri olmasına rağmen % 14’ün üzerinde olması patolojik yani hastalık yapıcı olarak kabul edilmektedir. Bu parametrenin artışının, besinsel eksikliklere bağlı gelişen anemilerde ve özellikle de demir eksikliği anemisinde ilk bulgu olduğuna dair bilimsel yayınlar vardır.
Kırmızı Küre Dağılım Genişliği (KKDG) (RDW) ayrıca Talasemi taşıyıcılığı ile demir eksikliği anemisi ayırıcı tanısında kullanılmaktadır.(Talasemi taşıyıcılığında normal, demir eksikliği anemisinde ise artmıştır )
Retikülosit Sayımı:
Retikülosit sayımı ise farklı bir parametre olup farklı kullanım ve tanı alanları vardır.Aşağıda retikülosit sayımının kullanım alanı ve sonuçlarının değerlendirilmesine dair hazırladığımız tabloyu inceleyebilirsiniz.
Retikülosit Sayımının yüksek,normal veya yüksek olduğu durumlar
| Hastalığın Adı | Retikülosit Sayısı |
|---|---|
| Aplastik Anemi | Düşük |
| Aplastik Kriz | Düşük/Normal |
| Kronik Hastalık | Düşük/Normal |
| Demir Eksikliği | Düşük/Normal |
| Talasemi | Normal/Yüksek |
| Hemolitik Anemi | Yüksek |
Trombositlerin Sayımı:
İmmunolojik (İTP, infeksiyon, SLE, ilaçlar) ve İmmunolojik olmayan (DIC, HÜS, TTP, yapay kalp kapağı, infeksiyonlar) nedenlerle artmış yıkıma bağlı ve Konjenital ve Edinsel (Aplastik anemi, ilaçlar, toksik maddeler, infeksiyonlar, radyasyon, lösemi) nedenlerle azalmış yapıma bağlı trombosit sayısında azalma (Trombositopeni) görülebilir.
Hemogram Testi (Tahlili) Normal Değerleri
| HEMOGRAM | SONUÇ | REFERANS ARALIĞI |
|---|---|---|
| WBC | 10.06 | 3.0 - 12.0 |
| NE | 76.8 | 35 - 80 |
| RBC | 3.8 | 3,2 - 6 |
| RBC | 11 | 10 - 18 |
| HCT | 33,6 | 30 - 55 |
| MCHC | 32.9 | 30 - 36 |
| MCH | 29.3 | 25 - 33 |
| MCV | 89.1 | 78 - 105 |
| LYM | 12.8 | 15 - 50 |
| RDW | 14.5 | 9 - 18 |
| PLT | 203 | 150 - 500 |
| MPV | 9.5 | 0 - 15 |
Sedimentasyon Testi:
Sedimentasyon yüksekliği anlamlıdır. Hematolojik Malignitelerde tanı/tedavi/prognoz Sistemik infeksiyonları (Öz. Tbc) Otoimmun hastalıklarda hastalık aktivitesini takip etmek için kullanılır
Koagülasyon Testleri
Pıhtılaşma sisteminin çalışmasını göstermektedirler.Bu testler zaman belirten testler olduğu için uzadıkları durumlarda yüksek değerde,kısaldıkları durumlarda ise düşük değerlerde çıkarlar.
Burada en çok kullanılan koagulasyon testleri olan APTT,PT ve TT testlerinin hangi durumlarda düşük hangi durumlarda yüksek çıktığına dair bilgiler verilmiştir.
PT ( Protrombin zamanı ):
Pıhtılaşma Faktörü VII eksikliği, ağızdan antikoagülan kullanımı, Erken dönem karaciğer fonksiyon bozukluğu , K vitamini eksikliğinin erken döneminde PT ( Protrombin zamanı) uzar.
APTT:(Aktive Partial Thromboplastin Time)
APTT Testini Uzaltan Durumlar: Hemofili A VonWillebrand hastalığı, FXII, XI, IX, diğer kontakt faktörlerin eksikliği, Karaciğer Hastalıkları Standard Heparin tedavisinde, DIC adı da verilen ve hayatı tehdit edecek kadar ciddi bir hastalık olan Yaygın Damar içi pıhtılaşma vakalarında da APTT (Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanı) uzar.
APTT Testini Kısaltan Durumlar (APTT Düşüklüğü):
- Gebelik
- Stres
- Egzersiz
- Cerrahi girişimler
- Protrombotik olaylar
- Yeni derin ven trombozu
- Steroid ve östrojen tedavisi
Fibrinojen, FII, V, X eksikliğinde, Ağır K vitamini eksikliği, Karaciğer hastalığı, Masif transfüzyon, Aşırı heparinizasyon, Aşırı warfarinizasyonda PT, aPTT birlikte uzar.
PT ve aPTT değeri, genellikle faktör düzeyleri % 40’ın altında olmadıkça uzamaz.
- Düşük fibrinojen düzeyi
- Disfibrinojenemi
- Yaygın Damar içi pıhtılaşma (genellikle trombositopeni ile birliktedir) Aşırı heparinizasyon Ağır hipo- veya afibrinojenemi
- FVII eksikliğinde sadece PT,
- FVIII, IX, XI eksikliği ve vonWillebrand hastalığı’nda sadece aPTT (vWH’nın bazı tiplerinde kanama zamanı da uzar),
- Fibrinojen, FII, V ve X eksikliğinde ise hem PT, hem de aPTT uzar.
- aPTT’yi uzatan FXII, prekallikrein, HMWK eks.de kanama semptomu olmaz.