Monositler Vücutta Nasıl Çalışır?

Yayın Tarihi : 2019/03/27 18:40 • Güncelleme Tarihi : 2023/03/22 10:10 •

Bu makalemizden, monositlerin hangi tür kan hücreleri olduğunu, monositlerin ne işe yaradığını, hangi hastalıklarda  ortaya çıktıklarını makalemizin geri kalanını okuyarak öğrenebilirsiniz.

Monositler Vücutta Nasıl Çalışır?

Monositler beyaz kan hücresi türüdür. Diğer beyaz kan hücreleri gibi, monositler, yalnızca bağışıklık sisteminin işgalcileri yok etmede değil, aynı zamanda iyileşmeyi ve onarımı kolaylaştırmada da önemlidir. Monositler kemik iliğinde oluşur ve birkaç gün boyunca dolaştığı periferik kana salınır. Sağlıklı bireylerde dolaşımdaki beyaz kan hücrelerinin %10'u kadarını oluştururlar.

Monositler, muhtemelen ordudaki ihityat birliğine benzer bir şey olarak görev alma rolleriyle en iyi şekilde bilinir. Gerekirse, diğer iki beyaz kan hücresi türünün öncüllerini oluşturmak için bazıları çağrılabilir: doku makrofajları ve dendritik hücreler Ancak monositlerin enfeksiyon ve hastalıkta başka rolleri de vardır, bazılarının doku makrofajları ve dendritik hücrelerle hiçbir ilgisi yoktur.

Vücuttaki Sağlıklı Monositler Ne İşe Yarar?

Yakın zamana kadar, monositlerin ana rolü çevreyi algılama ve gerektiğinde doku makrofajlarının ve dendritik hücrelerin göletini yenileme olarak kabul edildi.

Şimdi, monositlerin farklı alt kümelerinin dışarıda farklı belirteçleri veya protein etiketleri olduğu bilinmektedir ve bu alt kümeler de farklı davranabilir. Üç farklı insan monosit türü açıklanmıştır:

  • Klasik monositler toplam monosit nüfusunun yaklaşık yüzde 80'ini oluşturur.
  • Kalan yüzde 20, protein etiketlerine göre sınıflandırılabilir
    • Klasik olmayan monositler ve
    • Ara monositler

Farklı monosit türleri ve bunların bağışıklık sisteminde nasıl işlediğine gelince, araştırmacılar hala ayrıntıları araştırıyor ve fare monositleri hakkında insan monositlerinden çok daha fazla şey biliniyor.

“İnflamatuar” ve “anti-inflamatuar " terimleri, bu hücrelerin dışında bulunan belirli protein etiketlerine veya reseptörlere dayanan insan monositlerini tanımlamak için de kullanılır. Bununla birlikte, insanlarda henüz kesin değildir, ancak monositlerin ne kadarının dokulara girip çıkacak kadar hareketli olduğu ve kanıtların istilacıları içine çekebilecek, sindirebilecek ya da fagositleştirebilecek, ancak aktif olarak iltihabı teşvik etmeyen monosit türleri olabileceği öne sürülmektedir.

Dalak ve Monositler

Çok sayıda insan monositinin, vücudunuzda konaklayabilecekleri dokulara göç ettikleri veya enfeksiyonla savaşmak ve ölü hücreleri temizlemek için gerekli işlevleri yapan makrofajlara yol açtığına inanılmaktadır. Dalak, makrofajlar, dendritik hücreler ve monositler de dahil olmak üzere tüm büyük "mononükleer fagosit" türlerine sahiptir. Bu şekilde, dalak doğuştan gelen bağışıklık sistemi için aktif bölge olabilir.

Doğuştan Bağışıklık ve Monositler

Doğuştan gelen bağışıklık, bir aşıdan sonra veya enfeksiyöz bir hastalıktan iyileşmeden sonra, geliştirebileceğiniz odaklı bağışıklığı değil, doğduğunuz bağışıklığı ifade eder. Doğuştan gelen bağışıklık sistemi, fagositoz ve iltihaplanma da dahil olmak üzere farklı mekanizmalarla çalışır. Makrofajlar, enkaz ve istilacıları içine aldıkları ve yok ettikleri bir süreç olan fagositoza girebilirler. Ayrıca, eski, yıpranmış kırmızı kan hücrelerini bu şekilde "emekli edebilirler." Dalaktaki makrofajlar, enkaz ve eski hücrelerin kanını temizleyerek yardımcı olur, ancak T-lenfositlerin yabancı işgalcileri tanımasına da yardımcı olabilirler. Bu duruma antijen sunumu denir. Bu son bölüm, antijen sunumu, doğuştan gelen bağışıklık sisteminin sona erdiği ve belirli bir yabancı işgalciye edinilen veya öğrenilen bağışıklık tepkisinin başladığı yerdir.

Monositler Enfeksiyonla Farklı Şekillerde Savaşmaya Yardımcı Olur

Yukarıda bazı monositlerin, Pac-Man gibi dokularda makrofajlara dönüştüğünü, bakteri, virüs, enkaz ve enfekte olmuş veya hasta olan hücrelerin çoğaldığını biliyoruz. Özel bağışıklık sistemi ile karşılaştırıldığında, T-hücreleri, makrofajlarI tanımak ve yeni bir tehdide saldırmak için hemen kullanılabilir. Basitçe en sevdikleri noktalarda duruyor olabilirler ya da bir enfeksiyonla savaşmak için ihtiyaç duyabilecekleri bir iltihap bölgesine hızla göç edebilirler.

Diğer monositler, T lenfositleri ile çalıştıkları dokularda dendritik hücrelere dönüşür. Makrofajlar ayrıca antijenleri T hücrelerine de sunabilirler, ancak dendritik hücreler geleneksel olarak bu göreve geldiğinde oldukça uzman olarak kabul edilmiştir.

Bakteri, virüs ve diğer yabancı materyallerin parçalanmasından enkaz biriktirirler ve T hücrelerine sunarlar, böylece onu görebilir ve işgalcilere karşı bağışıklık tepkisi oluşturabilirler. Makrofajlar gibi, dendritik hücreler, T-hücrelerine belirli bir bağlamda antijenler sunabilirler, sanki " Hey şuna bakın, bunun hakkında daha fazla şey yapmamız gerektiğini düşünüyor musunuz?" der gibi.

Hastalıklarda Monositler

Diferansiyel sayımla yapılan bir CBC kan testi yaptırdığınızda, beyaz kan hücresi monositleri sayılır ve bu sayı, toplam beyaz kan hücrelerinin yüzde kaçının monosit olduğu rapor edilir.

  • Monositlerde bir artış, bir bakteri, mantar veya virüs tarafından enfeksiyon sonucu olabilir. Ayrıca strese tepki olabilir. Bazı durumlarda, artan monosit sayıları, vücudunuzun yeni kan hücreleri yapma şeklindeki bir sorundan kaynaklanabilir ve bazı durumlarda, fazlalık, belirli lösemi türleri gibi bir malignite nedeniyle olabilir.
  • Kemoterapiden sonra düşük monosit seviyeleri görülebilir, genellikle toplam beyaz kan hücresi sayınız azdır.

İnsanlarda, monositler, mikrobiyal enfeksiyon, şok ve hızla gelişen organ yaralanmaları, osteoporoz, kardiyovasküler hastalıklar, metabolik hastalıklar ve otoimmün hastalıklar dahil olmak üzere birçok hastalığın içinde vardır. Bununla birlikte, çeşitli insan hastalıklarında farklı türde monositlerin nasıl davrandığı hala aktif bir araştırma alanıdır.

Listeria monocytogenes

Listeria monocytogenes, kötü olarak bilinen gıda kaynaklı bir hastalık olan listerioza neden olabilen bir bakteri türüdür. Listeria önlemleri, hamilelik sırasında verilmiş olanlardan biridir, çünkü listeria yenidoğanlarda menenjite neden olabilir; hamile annelere sık sık listeriaları barındırabilen yumuşak peynirler yememeleri önerilir.

Monositlerin enfeksiyonla savaşmaya yardımcı olabileceği ortaya çıktı, ancak bakterileri beyne taşıyarak "Truva atları" olabilirler ve bu listeria ile ilgili bir endişe kaynağıdır. Listeria monositlerin içine girer, ancak monositler bakterileri öldüremez ve çoğalırlar.

Lösemide Monositler

Monositlere yol açan hücrelerin hattı düzensiz hale gelebilir ve kontrolden çıkabilir. Akut monositik lösemi veya bir sınıflandırma sistemi kullanan “FAB alt tipi M5”, akut miyeloid lösemi formlarından biridir. M5'de, düzensiz hücrelerin yüzde 80'inden fazlası monositlerdir.

Kronik miyelomonositik lösemi veya CMML'de, kemik iliğinde ve kanda dolaşımda artan sayıda monosit ve olgunlaşmamış kan hücresi vardır. CMML, iki farklı kan hastalığının özelliğine sahiptir, bu yüzden Dünya Sağlık Örgütü sınıflandırma sistemini bir kombinasyon öğesi olarak kullanarak sınıflandırılır: miyelodisplastik sendrom / miyeloproliferatif neoplazm veya MDS / MPN. Hastaların yaklaşık yüzde 15-30'unda akut miyeloid lösemiye doğru ilerleyebilir.

Lenfoma ve Diğer Kanserlerde Monositler

Araştırmacılar, monositlerin, lenfosit beyaz kan hücresi ailesinin (bu hastalıklar lenfoproliferatif hastalıklar olarak bilinir)tümörleri ve kanserli davranışları ile ilgili istenmeyen etkilere sahip olabileceğini bulmaktadır .

Makrofajların varlığı ve tümörlerdeki faaliyetleri, tümör hücrelerinin bir kan kaynağı oluşturmasına ve kan dolaşımına istila edip dolaşmasına olanak vermekle ilişkilendirilmiştir. Gelecekte, bu bulgu metastaz ve tümör büyümesini önlemek için makrofajları hedefleyen tedaviye yol açabilir.

Çeşitli hastalıklar için, bazı klinisyenler mutlak monosit sayısını, bir risk göstergesi olarak veya tedaviden önce daha kötü bir prognoz olarak kullanmaya başlamaktadır. Belirli bir eşiğin üzerinde artan sayıda monosit, T hücreli lenfoma ve Hodgkin hastalığı olan hastalarda daha kötü bir sonuç ile ilişkilidir. Lenfosit-monosit oranı, aynı zamanda diffüz büyük B hücreli lenfomada ve tedavi edilmemiş metastatik kolorektal kanserde yüksek riskli hastaları tanımlamaya yardımcı olabilir.

Bu konuya dair bir sorunuz varsa siz de uzmanlarımıza 7/24 Soru sorabilirsiniz.Soru sormak için tıklayın.




Bu Makale Uz.Dr. Cem Argun Tarafından Gözden Geçirilmiştir.

Yorumlar

Yorum
?