Kan Üre Azotu Testi ( BUN Testi) Nedir? Normal Değerleri Nelerdir?

11.05.2019 11:56 | Güncelleme: 21.02.2020 01:55 | Yazar: Başak Pırıl Gökayaz
Bu makalemizden, BUN testinin ne olduğunu, neden ihtiyaç duyulduğunu, testin yapıldığını ve sonuçlarının ne anlama geldiğini kısacası bir diğer adıyla kan üre azotu testine dair tüm bilgileri bulabilirsiniz.
Kan Üre Azotu Testi ( BUN Testi) Nedir? Normal Değerleri Nelerdir?
A

Doktorunuz rutin bir sağlık taramasının bir parçası olarak kan üre azotu testi isteyebilir. Böbreklerinizin ne kadar iyi çalıştığını görmesine yardımcı olur.

Üre azotu, yedikten sonra vücudunuzun oluşturduğu normal bir atık üründür. Karaciğeriniz yemeğinizdeki proteinleri parçalıyor-ve bunu yaparken, BUN olarak da bilinen kan üre azotunu yaratıyor. Karaciğeriniz maddeyi kana bırakır ve sonunda böbreklerinizde birikir.

Böbrekleriniz sağlıklı olduğunda, BUN'ı çıkarırlar, genellikle kanda az miktarda kalır. Ancak çoğunlukla, böbrekleriniz idrar yoluyla vücudunuzdan yıkayarak ondan kurtulur.

Böbrekleriniz sağlıklı olmadığında, BUN'ı atmakta zorlanırlar ve daha fazlasını kanınızda bırakırlar.

Ayrıca bir BUN veya serum BUN testi olarak adlandırılan kan üre nitrojen testi, kanınızdaki atık ürünün ne kadar olduğunu ölçer. Seviyeleriniz normal sınırların dışındaysa, böbrekleriniz veya karaciğeriniz düzgün çalışmayabilir.

Neden BUN Testi Yaptırıyoruz?

Doktorunuz rutin muayenenin bir parçası olarak bir BUN testi isteyebilir. Aldığınız birkaç kan testinden biri olabilir.

Böbrek hastalığınız varsa, test, bir ilaç veya tedaviye başlamadan önce BUN seviyelerinizin ne olduğunu kontrol etmenin bir yoludur. Ayrıca, belirli koşullar için hastanede olduğunuzda bir BUN testi yapılması standarttır.

Doktorunuz böbrek sorunlardan şüphelenirse, sizden BUN testi isteyebilir.

Aşağıdaki belirtilere sahipseniz doktorunuza söyleyin ki bu, böbreklerinizde bir sorun olduğunu gösterir.

  • İdrar miktarınızdaki değişiklik
  • Köpüklü, kanlı, renksiz veya kahverengi idrar
  • Ağrılı idrar
  • Kol, bilek, bacak, ayak bileklerinde, gözlerin etrafında, yüz veya karın şişliği
  • Uyku sırasında huzursuz bacaklar
  • Eklem veya kemik ağrısı
  • Böbreklerin bulunduğu orta sırtta ağrı
  • Her zaman yorgunsun

Test İçin Nasıl Hazırlanırım?

Kan testinden önce, doktorunuza hangi ilaçları aldığınızı söyleyin. Bunlardan herhangi biri test sonucunu değiştirirse, doktorunuz bir süre için onları almayı bırakmanızı isteyebilir.

Sadece bir BUN testi yaptıracaksanız, yiyebilir ve içebilirsiniz. Ancak başka kan testleri yaptıracaksanız, doktorunuz size testten önce oruç tutmayı içerebilecek talimatlar verebilir.

Test Sırasında Ne Olur?

Bir laboratuvar teknisyeni, kolunuzdaki bir damardan veya elinizin arkasından kan örneği alacaktır. İğne cildinizi deldiğinde hafif bir acı hissedebilirsiniz.

Daha sonra biraz ağrıyor olabilir, ancak günlük aktivitelerinize geri dönebilirsiniz.

Doktorunuzun ofisi analiz edilecek bir laboratuvara kan örneği gönderecektir. Laboratuvarın ve doktorunuzun ofisinin ne kadar hızlı çalışabileceğine bağlı olarak, sonuçları birkaç gün içinde almalısınız.

Sonuçlarınızı Anlama

Sonuç, kanınızda ne kadar BUN olduğunu gösteren bir sayı olacaktır. Normal kabul edilen aralık, desilitre başına 7 ila 20 miligram arasındadır. (Bir miligram çok küçük bir miktardır-bir ons için 28.000'den fazla ve bir desilitre yaklaşık 3.4 ons'a eşittir).

Test sonuçlarınız bu aralıkta değilse, doktorunuzla konuşun.

Birkaç şey BUN test sonuçlarınızı etkileyebilir, bu nedenle normal aralıktan daha düşük veya daha yüksek bir BUN seviyesine sahip olmak her zaman bir sorun olduğu anlamına gelmez.

BUN seviyenizi etkileyen şeyler şunları içerebilir:

  • Yüksek proteinli diyet (yüksek BUN seviyelerine neden olabilir)
  • Düşük proteinli diyet (düşük BUN seviyelerine neden olabilir)
  • Steroidler ve antibiyotikler (artan veya azalan BUN seviyeleri) dahil olmak üzere çeşitli ilaçlar
  • Hamilelik
  • Yaşlanma

Yüksek BUN Seviyeleri Ne Anlama Gelebilir?

Yüksek BUN seviyeleri böbreklerinizle ilgili çeşitli sorunları da gösterebilir. Neyin soruna neden olabileceğini ve sonraki adımların planı hakkında doktorunuzla konuşun.

Yüksek seviyeler aşağıdakileri de gösterebilir:

  • Susuzluk
  • İdrar yolu tıkanıklığı (idrarı yapmak mümkün olmadığından tıkanma olur)
  • Konjestif kalp yetmezliği ( kalbin vücudunuza gerektiği gibi kan pompalamadığında)
  • Şok
  • Yanık yaralanmaları
  • Stres
  • Kalp krizi
  • Gastrointestinal kanama (mide, bağırsak veya yemek borusu gibi sindirim yollarında kanama)

Düşük BUN seviyeleri nadirdir. Düşük BUN seviyeleri varsa, aşağıdakilere işaret ediyor olabilir:

  • Yetersiz beslenme (beslenmenizde yeteri kadar besin yoksa veya vücudunuz yeterince besinleri almazsa)
  • Aşırı su toplanması ( vücudunuzda çok fazla sıvı varsa)

Ancak bir BUN testi bu sorunları teşhis etmenin bir yolu değildir, bu nedenle daha fazla test gerekebilir

Kreatinin Testi

Doktorunuz ayrıca böbrek sağlığınızı kontrol eden başka bir kan testi olan bir kreatinin testi de isteyebilir. Bunun nedeni, BUN seviyesinin kendi başına her zaman çok fazla ortaya çıkmamasıdır.

BUN seviyeleriniz kreatinin seviyelerinizle karşılaştırıldığında, böbreklerinizle neler olup bittiğine dair daha dolgun bir resim verir. Bu BUN/kreatinin oranı olarak bilinir.

Kreatinin, böbrekleriniz tarafından da filtrelenen kaslarınızdan gelen atık bir üründür. BUN gibi, kreatinin yüksek düzeyde böbrekler tarafından atılmamış atık ürünün bir sürü olduğu anlamına gelebilir.

BUN'ın kreatinine ideal oranı 10'a 1 ve 20'ye 1 arasındadır.

Oranı bu aralığın üzerinde olan böbreklere yeterince kan akışı  olmayabilir anlamına gelebilir, ve konjestif kalp yetmezliği, dehidratasyon veya gastrointestinal kanama gibi durumlar olabilir.

Normal aralığın altındaki bir oran karaciğer hastalığı veya malnütrisyon anlamına gelebilir.

Kaynak: https://www.webmd.com/a-to-z-guides/blood-urea-nitrogen-test#1
Bu Makale Dr. Cem Argun tarafından gözden geçirilmiştir

YORUM YAP

Yorum yapilmeniz için üye girişi yapmalısınız. Giriş yapmak için tıklayınız...
İdrar Rengi Hastalıkların Tanısında Önemli midir?
İdrar analizinde önemli faktörlerden biri idrar rengidir ve vücudun fizyolojik durumlarına göre değişebilir.İdrar renginin değişmesi farklı nedenlere bağlı olabilir.Bu duurmda çeşitli…
Meme Kanseri Kesin Tanısında İlk Basamak: Kalın İğne Biyopsisi
Kadınlarda meme kanseri tanısında kalın iğne biyopsisi son derece duyarlı bir tanı yöntemidir.Biyopsi sonrası çıkan sonuçlar BIRADS sınıflaması ile değerlendirilir. BIRADS…
Tahlillerinizin Öncelikli Olarak Yorumlanması İçin Öneriler
Tahlil.com'a sorduğunuz soruların öncelikli olarak cevaplanması için aşağıdaki uyarılarımızı dikkate almanızı öneriyoruz.
CEA Testi Nedir?
CEA embriyo dokuları tarafından üretilen bir proteindir. CEA, Carcino Embryonic Antigen kelimelerinin kısaltılmasından ortaya çıkmıştır. Bu test bir kanser antijen testidir.
RDW Nedir? RDW Testi Yüksekliği Ne Anlama Gelmektedir?
RDW, hemogram yani tam kan sayımında çalışılan parametrelerden biridir. Kan sayım parametrelerinden biri olan RDW testi değerlerindeki yükseklik de sıklıkla merak edilen bir konudur.
Tiroid Sintigrafisi (Tiroid taraması) Tahlili Nedir?
Tiroid sintigrafisi, tiroit nodüllerinin değerlendirilmesinde yardımcı testlerden biridir. Tiroid bezi hastalıklarının tanısında kullanılan önemli tahlillerden biridir.
Dr. Cem Argun
tahlil.com
tahlil.com