Kan Uyuşmazlığı Nedir? Kan Uyuşmazlığı Testi Nedir?
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil durumlarda 112’yi arayın.
Kan Uyuşmazlığı Nedir?
Anne ve babanın kan grupları arasında kan uyuşmazlığı bulunması istenmeyen bir durumdur. Bu durumun varlığında ise önceden önlem alınmaz ise doğacak bebekte ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir.
Rh uygunsuzluğu (kan uyuşmazlığı) sadece baba Rh(+) pozitif, anne Rh (-) negatif iken sorun yaratıyor.
Bunun dışı durumlarda ise kan uyuşmazlığı varlığından söz edilemez.Örneğin baba Rh negatif, anne ise Rh pozitif ise kan uyuşmazlığı yönünden sorun olmuyor.
Kan Uyuşmazlığı Testleri Neden Önemlidir?
Kan uyuşmazlığı durumunda doğacak bebeğin hayati fonksiyonları olumsuz etkilenebilr.Bu sebeple evlilik öncesi evlenecek çiftlerin mutlaka kan uyuşmazlığı testini yaptırmaları gerekiyor.Kan uyuşmazlığı durumlarında doğacak bebekte anemi, kalp yetmezliği, hastalığın şiddetine ve yok edilen kan hücrelerinin miktarına bağlı olarak anne karnında ölüme kadar ciddi problemler olabiliyor.
Bebek ile annenin kan grubunun uyumsuz olması yani kan uyuşmazlığı bulunması halinde; yani bebeğin kanının anne kanı ile temas etmesi ve annenin bağışıklık sisteminin bu duruma cevap olarak antikor üretmesi ile bebekte sağlık problemleri başlıyor.
En sık rastlanılan uyumsuzluk Rh uygunsuzluğudur.
A, B, AB, ve O olmak üzere 4 gruba ayrılan kan gruplarının yanı sıra D faktörü adı verilen Rh faktörü, pozitif ya da negatif olabiliyor.
Baba Rh (+) ve anne Rh (-) iken eğer bebek de Rh (+) olarak doğarsa bebeğin kanındaki bu Rh faktörü anne kanına geçiyor ve annenin bağışıklık sitemi Rh faktörünü ortadan kaldırmak için antikor adı verilen maddeler üretiyor.
Bu nedenle ilk bebek durumdan etkilenmiyor ancak bir sonraki bebek eğer Rh (+) olursa anne kanındaki bu anti Rh'lar bebeğe geçebiliyor ve bebeğin kanını olumsuz etkiliyor.
Amniyosentez (riskli gebeliklerde annenin amnion sıvısından genetik test yapılması için örnek alınması), düşük ve gebelik gibi durumlarda anne ve bebek kanı doğumdan önce de temas edebiliyor.Bu durumda ilk bebekte uygunsuzluktan etkilenebiliyor.
Kan Uyuşmazlığı Testi Nedir?
Kan uyuşmazlığının teşhisi için hem anne hem de baba adayının kan grubunun bilinmesi önemli. Gebelik takibi esnasında annenin kanında normalde olmaması gereken anti-Rh aranıyor.
Bu teste indirekt coombs adı veriliyor. Doğum sonrası bebekte anneden geçen antikorların aranmasına ise direk coombs testi adı veriliyor.
Bebeğin kan uyuşmazlığından etkilenip etkilenmediğini anlamak için ayrıca anne karnından bir iğne ile girilerek bebeğin kordonundaki damardan 'bebek kanı' alınarak testler de yapılıyor.