Karaciğer Fonksiyon Testleri Nelerdir? Nasıl Yorumlanır?

09.05.2019 09:05 | Güncelleme: 12.02.2020 02:11 | Yazar: Başak Pırıl Gökayaz
Karaciğer fonksiyon testleri nelerdir, neden ihtiyaç duyulur, testten önce, test sırasında, ve sonrasına neler yapmanız gerekir gibi karaciğer fonksiyon testlerine dair soruların cevaplarını makalemizde bulabilirsiniz.
Karaciğer Fonksiyon Testleri Nelerdir? Nasıl Yorumlanır?
A

Karaciğer fonksiyon testleri, karaciğer hastalığını veya hasarını teşhis etmek ve takip etmek için kullanılan kan testleridir. Testler kanınızdaki bazı enzimlerin ve proteinlerin seviyelerini ölçer.

Bu testlerin bazıları, karaciğerin, protein üretme ve bir kan atığı ürünü olan bilirubin temizleme işlevlerini ne kadar iyi gerçekleştirdiğini ölçer. Diğer karaciğer fonksiyon testleri, karaciğer hücrelerinin hasar veya hastalığa yanıt olarak salındığı enzimleri ölçer.

Anormal karaciğer fonksiyon testi sonuçları her zaman karaciğer hastalığına işaret etmez. Doktorunuz sonuçlarınızı ve ne anlama geldiğini açıklayacaktır.

Neden İhtiyaç Duyulur?

Karaciğer fonksiyon testleri aşağıdakiler için kullanılabilir:

  • Hepatit gibi karaciğer enfeksiyonlarını taramak
  • Viral veya alkolik hepatit gibi bir hastalığın ilerlemesini takip edip bir tedavinin ne kadar iyi çalıştığını belirlemek
  • Bir hastalığın şiddetini, özellikle karaciğerin skarını (siroz) ölçmek
  • İlaçların olası yan etkilerini takip etmek

Karaciğer fonksiyon testleri, kanınızdaki bazı enzimlerin ve proteinlerin seviyelerini kontrol eder. Normalden daha yüksek veya daha düşük seviyeler karaciğer problemlerine işaret edebilir. Bazı yaygın karaciğer fonksiyon testleri şunlardır:

  • Alanin transaminaz (ALT). ALT, karaciğerde bulunan ve vücudunuzun proteini metabolize etmesine yardımcı olan bir enzimdir. Karaciğer hasar gördüğünde, ALT kan dolaşımına salınır ve seviyeler artar.
  • Aspartat transaminaz (AST). AST, amino asit olan alanini metabolize etmeye yardımcı olan bir enzimdir. ALT gibi, AST normalde düşük seviyelerde kanda bulunur. AST düzeylerinde bir artış karaciğer hasarına veya hastalığına veya kas hasarına işaret edebilir.
  • Alkalen fosfataz (ALP). ALP karaciğer, safra kanalları ve kemikte bulunan bir enzimdir. Normalden yüksek ALP seviyeleri, karaciğerde hasar veya tıkalı bir safra kanalı veya bazı kemik hastalıkları gibi hastalıklara işaret eder.
  • Albümin ve total protein. Albümin karaciğerde üretilen birkaç proteinden biridir. Vücudunuz enfeksiyonlarla savaşmak ve diğer işlevleri yerine getirmek için bu proteinlere ihtiyaç duyar. Albümin ve total proteinin normalden daha düşük seviyelerde karaciğer hasarına veya hastalığına işaret edebilir.
  • Bilirubin. Bilirubin, kırmızı kan hücrelerinin normal parçalanması sırasında üretilen bir maddedir. Bilirubin karaciğerden geçer ve dışkıyla atılır. Yüksek bilirubin seviyeleri (sarılık) karaciğer hasarına veya hastalığına veya belirli anemi türlerine işaret eder.
  • Gamma glutamil transferaz (GGT). GGT kanda bulunan bir enzimdir. Normalden daha yüksek seviyeler karaciğer veya safra kanalı hasarına işaret eder.
  • L-laktat dehidrojenaz (LD). LD karaciğerde bulunan bir enzimdir. Yüksek seviyeler karaciğer hasarına işaret edebilir, ancak diğer birçok rahatsızlıkta yükselebilir.
  • Protrombin zamanı (PT). PT, kanınızın pıhtılaşmasında geçen zamandır. Artan PT, karaciğer hasarına işaret edebilir, ancak varfarin gibi bazı kan seyreltici ilaçlar alıyorsanız da yükselebilir.

Riskler

Karaciğer fonksiyon testleri için kan örneği genellikle kolunuzdaki bir damardan alınır. Kan testleri ile ilişkili en temel risk, kan alınırken kolunuzda ağrı veya morar olur. Çoğu insan kan alınmasına ciddi tepki göstermez.

Nasıl Hazırlanılır?

Bazı gıdalar ve ilaçlar karaciğer fonksiyon testlerinizin sonuçlarını etkileyebilir. Doktorunuz muhtemelen yemek yememenizi ve kanınız alınmadan önce bazı ilaçlar almanızı isteyecektir.

Ne Beklemelisiniz?

Test sırasında

Karaciğer fonksiyon testleri için kan örneği genellikle kolunuzun iç kısmındaki bir damara yerleştirilen küçük bir iğne ile alınır. Kanınızı biriktirmek için iğne küçük bir tüpe bağlanır. İğne kolunuza sokulduğunda küçük bir ağrı hissedebilir ve iğne çıkarıldıktan sonra bölgede kısa süreli rahatsızlık hissedebilirsiniz.

Testten sonra

Kanınız analiz için bir laboratuvara gönderilecektir. Laboratuvar analizi olduğunuz yerde yapılırsa, test sonuçlarınızı birkaç saat içinde alabilirsiniz. Doktorunuz kanınızı başka bir laboratuvara gönderirse, sonuçları birkaç gün içinde alabilirsiniz.

Sonuçlar

Tipik karaciğer fonksiyon testleri için normal kan testi sonuçları şunlardır:

  • ALT. Litre başına 7 ila 55 birim (U / L)
  • AST. 8 ila 48 U / L
  • ALP. 45 ila 115 U / L
  • Albümin. Desilitre başına 3.5 ila 5.0 gram (g / dL)
  • Total protein. 6.3 ila 7.9 g / dL
  • Bilirubin. Desilitre başına 0.1 ila 1.2 miligram (mg / dL)
  • GGT. 9 ila 48 U / L
  • LD. 122 ila 222 U / L
  • PT. 9.5 ila 13.8 saniye

Bu sonuçlar yetişkin erkekler için normaldir. Normal sonuçlar laboratuvardan laboratuvara değişir ve kadınlar ve çocuklar için biraz farklı olabilir.

Doktorunuz bu sonuçları durumunuzu teşhis etmeye veya ihtiyacınız olabilecek tedaviyi belirlemeye yardımcı olmak için kullanacaktır. Zaten karaciğer hastalığınız varsa, karaciğer fonksiyon testleri hastalığınızın nasıl ilerlediğini ve tedaviye yanıt verdiğinizi belirlemeye yardımcı olabilir.


Kaynak: https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/liver-function-tests/about/pac-20394595

Bu Makale Dr. Cem Argun tarafından gözden geçirilmiştir

YORUM YAP

Yorum yapilmeniz için üye girişi yapmalısınız. Giriş yapmak için tıklayınız...
WBC ( lökosit) Tahlili Nedir?
WBC çok sık istenen bir kan tahlilidir.Kanda akyuvar diğer adıyla da beyaz küre sayımı konusunda bilgi verir.
AMH TESTİ (Anti- Müllerian Hormon)
AMH doğrudan yumurta hücrelerinden salgılanan bir glikoproteindir.AMH testi doğurganlık çağındaki kadınlarda yumurtlama olup olmadığı ve doğurganlık potansiyeli yönünden yumurta sayısı konusunda fikir…
Çinko Fazlalığının Zararları Nelerdir?
Çinko eksikliği kadar fazlalığı da oldukça zararlıdır
İyi Kolesterol ( HDL) Nedir? HDL Ne İşe Yarar?
İyi kolesterol yani HDL vücudumuzda yer alan  kötü kolesterolü karaciğere taşıyıp safra olarak atılmasını sağlar.
Kandaki Üre Oranının Yükselmesinin Sebepleri ve Belirtileri
Kanda üre testi yüksekliği çeşitli sebeplerle ortaya çıkan böbrek yetmezliğinin son döneminde meydana gelir
LDH yüksekliği hangi durumlarda görülür?
LDH tahlili özellikle kalp ve karaciğer hastalıklarının tanı ve takibinde sık olarak istenen bir biyokimyasal kan tahlilidir
Hepatit Nedir? Hepatit Tanısında Tahliller Nelerdir?
Viral Hepatit,halk arasında sıkça sarılık olarak da nitelenen günlük hayatımızda sıkça duyduğumuz ve sıkça karşımıza çıkan bir hastalıktır
Hamilelik Öncesi Yapılması Önerilen Testler Nelerdir?
Sağlıklı bir hamilelik dönemi geçirmek ve doğacak çocukta oluşabilecek bazı olası rahatsızlıkları öngörebilmek için, çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerimize, hamilelik durumu olmadan, yapılması önerilen…
Alkol Bağımlılarından İstenen Tahliller Nelerdir?
Alkolizm diğer adıyla da alkol bağımlılığı tıbbi tedavi gerektiren bir sağlık sorunudur
BERA Testi (ABR) Nedir?
İşitsel beyin sapı cevabı anlamında kullanılan ve İngilizcesi Auditory Brainstem Response Audiometry olan bir işitme testidir.ABR veya BERA şeklinde kısaltılmış şekilde kullanılır. İşitsel uyaranlara…
Çocuklarda BT Ne Zaman Nasıl Yapılmalı?
BT çekimleri klinik olarak çok yararlı olmasına rağmen, özellikle radyasyona yetişkinden daha duyarlı olan çocuklarda, potansiyel kanser riski nedeniyle zaman zaman gündeme geliyor
CEA Testi Nedir?
Bir tümör belirteç ve kanser antijeni testi olup, genel toplumda kanser taraması olarak önerilmemektedir
Dr. Cem Argun
tahlil.com
tahlil.com