Laboratuvar Sonuçlarında Panik Değer ve Kritik Değer Nedir?

16.03.2017 07:39 | Güncelleme: 06.03.2019 10:44 | Yazar: Dr. Cem Argun
Laboratuvarlarda hastanın sağlığı için önemli ve tahlili isteyen doktoru acilen bilgilendirmek gerektiren tahlil sonuçlarında panik değer veya kritik değer terimleri kullanılmaktadır:Öncelikle şu bilgiyi verelim laboratuvarlarda  panik değer değil kritik değer ismi kullanılmalıdır.
Laboratuvar Sonuçlarında Panik Değer ve Kritik Değer Nedir?
A

Laboratuvar Sonuçlarında Panik Değer ve Kritik Değer Nedir?

Laboratuvarlarda hastanın sağlığı, takip ve tedavisi için önemli tahlillerde panik değer ve/veya kritik değer terimleri kullanılmaktadır. Burada temel gaye ise tahlil sonuçlandığında, tahlili isteyen doktoru ve hastanın tedavi gördüğü kliniği acilen tahlil sonucu hakkında bilgilendirmektir.

Sonuç olarak genellikle hastanede yatan hastalar başta olmak üzere tahlil istenen her hastada, normal değerlerin çok altında veya üstünde bir sonuç görüldüğünde veya ciddi bir enfeksiyonu düşündüren bulgu olduğunda hastanın sağlığı, takibi ve tedavisi yönünden tahlil sonuçlarında panik değer veya kritik değer terimleri kullanılmaktadır.
Tahlil sonuçlarında gözlenen panik veya kritik değer hastanın tedavi ve takibini üstlenen doktor veya kliniğe telefon ile veya hastanelerin bilgi işlem sistemleri üzerinden dijital ortamda en hızlı şekilde bildirilmelidir.

Panik Değer mi? Kritik Değer mi?

Öncelikle şu bilgiyi verelim laboratuvarlarda  panik değer değil kritik değer ismi kullanılmalıdır.

Bunun da nedeni "panik" kelimesinin insanlarda telaşa ve paniğe neden olduğu ve kritik değer teriminin kullanılması gerektiği belirtiliyor.

Panik Değer ve Klinik Değerler Nasıl Belirlenmelidir?

Her hastanenin hasta popülasyonu göre kendi laboratuvarı için kritik değerleri belirlemesi gerekiyor.
Örneğin tüm steril vücut sıvılarında Gram boyama sonucu  ve kültür pozitifligi, ARB pozitifligi, HCV, HIV pozitifligi gibi kriterler zorunlu kriter olarak belirlenirken, bazi hastanelerde parazit için tüm pozitif değerleri değil, yalnız malarya pozitifliginin verilmesini öneriliyor.
Sonuç olarak her laboratuvar kendi kritik değerlerini belirlemelidir.
Her pozitif çıkan örneğin bildirilmesi gerekiyor. Aynı hastadan örneğin her defasında tüm kan kültür pozitif liginin bildirilmesi zorunludur. Bu da hasta takibi için son derece önemlidir.

Örneğin tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarlarında kritik değer olarak bildirilmesi önerilen tahliller aşağıda belirtilmiştir:

Mikrobiyoloji Laboratuvarı Kritik (Panik) Değerleri:

  1. Kan, BOS veya steril vücut sıvı örneklerinde Gram boyama pozitifliği
  2. Kan, BOS veya steril vücut sıvı örneklerinde asit-faz boyama (ARB) pozitifliği 
  3. Kan kültürü (her türlü üreme varlığı)
  4. BOS kültürü (her türlü üreme varlığı)
  5. Steril vücut sıvısı kültürü (her türlü üreme varlığı)
  6. Dışkı kültürü (seçilmiş patojenler) 
  7. Mikobakteri kültüründe  üreme varlığı
  8. Vankomisin dirençli Enterokok bakterisi
  9. Dışkıda parazit tespiti 
  10. Pozitif HBsAg, AntiHCV, AntiHIV sonuçları 
  11. Brucella aglütinasyonu pozitifliği
  12. Kanda pozitif VDRL sonucu

 

Biyokimya ve Hematoloji Laboratuvarı Kritik (Panik)  Değerleri:

Biyokimya Kritik (Panik) Değerleri:

Glukoz  50 mg/dL'den düşük veya  400 mg/dL'den büyük çıktığında 
Üre  160 mg/ dL 'den büyük ise
Kreatinin  10 mg/ dL'den büyük ise
T.Bilirubin 15 mg/ dL'den büyük ise
D.Bilirubin 10 mg/ dL'den büyük ise
Kalsiyum 6 mg/ dL'den küçük veya 12 mg/ dL'den büyük ise
Sodyum 125 mmol/L'den küçük veya 150 mmol/L'den büyük ise
Potasyum 3.0 mmol/L'den küçük veya 6.0 mmol/L'den büyük ise
Klor 75 mmol/L'den küçük veya 130 mmol/L'den büyük ise
Fosfor 1.2 mg/ dL'den küçük veya 10 mg/ dL'den büyük ise
Ürik asit 13 mg/d 'den büyük ise
TSH 150 U/mL'den büyük ise

Hematoloji Kritik (Panik)  Değerleri:

Hematokrit % 20'den küçük veya % 66'den büyük ise
Hemoglobin 6,5 g/ dL'den küçük veya 22 g/ dL'den büyük ise
WBC (lökosit) 1500/mm3'den küçük veya 35.000/mm³'den büyük ise
Trombosit (PLT) sayımı 30.000/mm3'den küçük veya 1.000.000/mm³'den büyük ise
INR 5,5'den büyük ise
PT (Protrombin Zamanı) 35 sn'den büyük ise
aPTT 150 sn'den büyük ise
Fibrinojen 75 mg/ dL'den küçük ise
WBC Yüksekliğinin Sebepleri?
WBC,beyaz kan hücrelerine verilen isimdir.Akyuvar ve lökosit olarak da bilinir.Kan sayımı tahlilinde WBC değeri yüksekliği sebepleri ise çeşitlidir.
Romatoid Faktör (RF) Tahlili Nerede Kullanılır?
RF tahlili sıklıkla kullanılan bir tahlil türüdür.Peki RF tahlili nerede kullanılır ve doktorlar bu tahlili neden ister.Aşağıdaki yazımızda bu soruların cevabını bulacaksınız.
Vajinal Akıntısı Olan Kadınlar Tahlil İçin Ne Zaman Doktora başvurmalı?
Kadınlarda, birden ortaya çıkmış, beraberinde kötü koku, kaşıntı getiren, rengi kahverengi ya da sarı olan akıntılar görüldüğünde ya da ilişki sonrasında kanamalar…
Hamilelikte Amniyosentez ve Bilinmesi Gerekenler
Hamilelik sürecinde doktorun gerek görmesi durumunda amniyosentez yöntemi ile bebeği anne karnında çepeçevre sararak dış tehlikelerden koruyan amniyon sıvısından örnek…
Kanserde Erken Tanı Nedir?
Erken tanı; özellikle kanserlerde çok önemlidir.
Anti SCL 70 Testi Nedir? Anti SCL 70 Pozitifliği Ne Zaman Olur?
SCL 70 testi, bağ dokusu hastalıkları ve skleroderma tanısında kullanılan bir oto antikor testidir.
Hamilelikte Yapılan Üçlü Tarama Testi
Üçlü tarama testi ile henüz anne karnında olan bebekte olabilecek 3 hastalık hakkında fikir sahibi olunabilir.
Kan Testi Nedir? Kan Testi Çeşitleri Nelerdir?
Kan testi birçok hastalığın tanısında gerek tanı koymak gerekse tanıya yardımcı koymak amacıyla doktorlar tarafından istenen tıbbi tahlillere verilen genel isimdir. Doktorlar hastalardan şüphelendikleri…
Biyokimya Kan Tahlili Parametreleri Nelerdir?
Biyokimya tahlilleri, pek çok parametreden oluşan geniş kapsamlı test grubudur.Biyokimya kan tahlili parametrelerini birlikte inceleyelim.
İdrar Kültürü Nasıl Verilir? İdrar Kültürü Alma Tekniği
İdrar kültürü, idrar yollarında enfeksiyon etkeni olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılan değerli bir tahlildir.İdrar kültürünün nasıl verileceği konusunda aşağıdaki…
24 Saatlik İdrar Örneklerinin Toplama Yöntemi ve Örnek Toplarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Doktorlar bazı durumlarda hastalarından 24 saatlik idrar örneklerini toplayıp tahlil için biriktirmelerini ister. Bu işlem öncesi, hastaneden, laboratuvardan veya eczaneden toplama kaplarını…
Kanda Trombosit Düşüklüğü (Trombositopeni) Nedir?
Trombosit (PLATELET)kemik iliğinde yapılan bir çeşit kan hücresidir.Kanda trombosit düşüklüğü ise normal bir durum olmayıp trombositopeni olarak bilinir.
tahlil.com
tahlil.com
tahlil.com