Uçak Yolculuklarında Aerotoksik Sendrom Nedir? Belirtileri Nelerdir?

12.01.2018 10:42 | Güncelleme: 06.01.2021 11:26 | Yazar: Dr. Cem Argun
Uçak Yolculuklarında Aerotoksik Sendrom Nedir? Belirtileri Nelerdir?
A

 Günümüzde uçak yolculukları hayatımızın vaz geçilmezleri arasında girmiş durumda.Uçak yolculukları arttıkça bilim adamları da uçak yolculuklarının insan sağlığına olan olumsuz etkileri olup olmadığı yönünde araştırmalarda bulunuyor.Pilot ve kabin memuru olmak üzere başta uçucu personeli ilgilendiren ama sık uçan yolcuları da potansiyel  olarak etkileyebildiği öne sürülen Aerotoksik sendrom da özellikle 2000' li yılların başlarından bu yana bilim adamlarınca araştırılıyor.

Aerotoksik Sendrom Nedir?

Aerotoksik sendrom jet uçaklarındaki kirli kabin havasına maruz kalmanın neden olduğu, uçakta bulunanlarda  uzun ve kısa vadeli semptomlara yol açabilen bir terimdir.Bazı bilim adamları uçaklardaki havanın temizliğini sağlamak için kullanılan uçak motorları sayesinde uçağa giren zararlı maddeler ve toksik dumanın yolcular ve uçak mürettabatında sağlık sorunlarına yol açabileceğini ileri sürmektedir.Çok sayıda bağımsız bilimsel araştırma da, kontamine kabin havasının kronik sağlık sorunlarının neden olabildiğine dair görüşler bildirmiştir.

Uçaklarda Soluduğumuz Hava Nereden Geliyor?

Uçaklarda soluduğumuz havayı  temin eden havalandırma sistemleri  uçak motoru yardımıyla çalışıyor.Uçak motorlarının uçak çalışırken emdikleri havanın bir kısmı havalandırma sistemine aktarılır. Uçaktaki klima sistemine ulaşan hava ise kabin içine arzu edilen sıcaklıkta gönderilir.Bu işlem sırasında da uçaktaki hava solunmayı sağlamak üzere basınçlandırılmaktadır.Kabin içindeki havanın tümü temiz hava değildir. Bu havanın bir kısmını dışarıdan alınan, bir kısmını da içeride solunduktan sonra kirlenen ve sistem tarafından tekrar temizlenen havadan oluşmaktadır. Modern uçaklar kabin havası akışını yöneten bir çevresel kontrol sistemine (ÇKS) sahiptir. Dış hava motorlara girer ve ileri bölümde sıkıştırılır. ÇKS, kabin havasının bir kısmını HEPA filtreleri vasıtasıyla geri sirküle ederken geri kalan kısmı çıkış valflerine yönlendirilir ve böylece kabin basınçlandırma sistemine sürekli yeni, temiz bir hava girişi sağlanır.

Uçaklarda Soluduğumuz Hava Nasıl Kirlenebilir?

Uçakların, havacılık motor yağı, hidrolik sıvı, temizleme bileşikleri ve buz çözücü sıvılar da dahil olmak üzere bakım ve tedavisinde kullanılan maddeler  ÇKS'yi kirletebilir.Jet motorlarını  yağlama için sentetik yağlar kullanılmaktadır.  Bu yağlar insanlar için toksik olabilen bir organofosfat gibi bileşenleri içermektedir. Yeni Boeing 787 Dreamliner tip uçaklardaki farklı bir sistem nedeniyle bu tip uçaklarda aerotoksik sendroma yol açabilen unsurların bulunmadığı belirtilmektedir.Bu uçaklarda  kabini havalandırmak için farklı bir teknoloji kullanılmaktadır. 

Aerotoksik Sendrom Belirtileri Nelerdir?

Bazı insanlarda belirtiler uçuş sırasında ve sonrasında hemen görülebilirken ve kısa sürede geçerken bazılarında tepki 14 güne kadar sürebilir.Genetik yatkınlık, yaş, önceki maruz kalma miktarı, diyet, egzersiz seviyesi, alınan ilaçlar, genel sağlık durumu  ve kilo gibi parametreler kişinin sendromdan ne oranda etkileneceğini  de belirlemektedir.Sendromdan etkilenebilecek bireylerin genetik değişkenliği nedeniyle farklı maruziyetler kişilerde farklı etkilere yol açabilir.Bazı kişiler yalnızca bir uçuş sonrasında etkilenirken diğerleri yıllarca maruz kaldıktan sonra etkilenmeyebilir. Zarar verici etkinliğe bağlı olarak, olumsuz sağlık etkileri birikimli olabilir.Bu nedenle, sık uçan (uçucu personel veya haftada bir veya daha fazla uçan yolcular) tekrarlayan  maruziyetlerle karşılaştığından özellikle risk altındadır.
En sık görülen belirtiler nelerdir:
Aerotoksik sendromdan etkilelenen bireylerde bir çok belirti görülebilmektedir.En sık olarak baş dönmesi, baş ağrısı, halsizlik gibi belirtiler öne çıkmaktadır.Bunlara ilave olarak yorgunluk hissi, bulanık görme, bilinç kaybı, denge kaybı, hafıza zayıflığı, kulak çınlaması, mide bulantısı, kusma, ishal, nefes darlığı, göz, burun ve üst solunum yollarının tahrişi, denge bozukluğu, sarhoşluk hissi, öksürük nöbetleri, nefes darlığı, çarpıntıyı söyleyebiliriz.
Kısa maruziyetler sonrası görülen belirtiler çoğunlukla kendiliğinden geçebilir.Kimi zaman ciddi bir dumana maruziyetten sonra bile hiçbir belirtinin gösterilmemesi mümkündür, Ancak bazı bireylerde birkaç gün sonra Aerotoksik Sendrom ile ilişkili rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.Maruziyet sonrası anemi, astım, KOAH ve koroner arter hastalığı gibi mevcut hastalıkları olanlarda görülen belirtiler daha şiddetli seyredebilir. 

Aerotoksik Sendromun Tedavisi Var mıdır?

Spesifik bir tedavisi yoktur.Ancak uzmanlar belirtilere göre semptomatik tedaviler ve iyileşmeye yardımcı stratejiler üretmektedir.İlk adım, sorunu tanımak ve daha fazla maruz kalmayı önlemek veya sınırlandırmaktır.
Aerotoksik Sendromdan Korunma Yolları Nelerdir?
Karbon yüz maskeleri toksik yağ dumanlarından bir miktar koruma sağlayabilir, ancak hiçbir zaman % 100 koruma sağlayamaz.Kabin havasının kalitesi iyileştirilebilir ve motor yağı ile bulaşma riski, bilinen çözümlerle azaltılır.Kabin Mürettebatı, kaptan'a olağandışı kokular veya kabin koşullarını  bildirmelidir.Korunmada bol su tüketilmelidir.Uçuşlardan sonra alkol tüketiminin azaltılması, C vitamini alınması, düzenli egzersiz yapılması ve terlemeyi sağlayacak aktiviteler toksinlerin atılması için uygun çözümler olabilir.Tansiyon rahatsızlığı olanların, özellikle uzun uçuşlardan sonra tansiyon ölçümü yaptırmaları önerilmektedir. 

Uzun Yaşamanın Sırrı; Yüzmek
Yüzmek; spor yapmanın en eğlenceli yollarından biridir
Yüksek Masalar Daha Sık Tercih Ediliyor
Oturarak uzun saatler çalışan pek çok sektör vardır
Östrojen Eksikliği ve Östrojen Eksikliğinin Belirtileri
Menapoz dönemine giren kadınlarda, östrojen üretiminin azalması sıkça rastlanmaktadır
Aspirinin Hergün Kullanılması Zararlı Olabilir
İngiliz bilim adamları tarafından yapılan bir araştırma günlük aspirin kullanımının, inme ve kalp krizine etkisi olmamakla beraber iç kanama riskini iki kat arttırdığı ile ilgili bir araştırma yaptılar
Mutlu Menopoz İçin 5 Uzman Önerisi
Menopoz her kadını eninde sonunda etkisi altına alacak doğal bir süreçtir
Saçı Sık Yıkamak Dökülme Sebebi Olabilir
Saç dökülmesi herkeste görülen bir durumdur
Keyifli Banyo İçin İpuçları
En keyifli temizlik yöntemidir banyo yapmaktır
GDO Nedir? Sağlık İçin Zararları Ne Olabilir?
GDO; sebze ve meyvelerin DNA'sına ek şifreler verilmesidir
Yorgunlukla Mücadele Etmek İçin 10 Önemli Öneri
Yorgunluk günlük hayatta aktif çalışan kişilerin sıklıkla karşılaştığı bir problemdir
Sporun Sağlığımız Açısından Önemli Faydaları Nelerdir?
Spor sağlığımızı korumak için önemli bir yaşam biçimi
Lazer Lipoliz:Yağların Parçalanmasında Yeni Yöntem
Yaz mevsiminin kendini göstermeye başladığı bu günlerde,yağlardan kurtulmak için yeni yöntemler de sıkça konuşuluyor
El-Ayak-Ağız Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nasıldır?
El-Ayak-Ağız Hastalığı virüslerden kaynaklanan bir hastalıktır.Enterovirüs ailesinin neden olduğu bir hastalıktır. Bu aileye mensup olan  Coxsackie virus A16 en sık görülen etkendir.Ancak  diğer enterovirüsler…
tahlil.com
tahlil.com
tahlil.com