Ebola Virüs Hastalığı (EVH) ve Ebola Virüsü Nedir?

18.09.2016 01:36
A

Ebola virüsünün yol açtığı Ebola Virüs Hastalığı sıklıkla konuşulan bir sağlık konusu olarak gündemdeki yerini aldı.
Bu yazımda hastalığın oluşumu, bulaş yolları, belirtileri, tanı ve tedavisi ile korunma yollarına dair Tahlil.com okurlarını bilgilendirmek üzere bir yazı hazırladım.
İlgiyle okuyacağınzı umuyorum. 

Ebola Virüs Hastalığı Nedir?

Ebola Virüs Hastalığı (EVH), Ebola  virüsünün sebep olduğu, ölüm oranı
yüksek(% 90 lara varan) akut seyirli bir enfeksiyon hastalığıdır.
Hastalığın kuluçka süresi değişkendir.Kuluçka süresinin 2  gün gibi kısa bir süre ile  3 hafta arasında olabileceği konusunda görüşler vardır. Kabul edilen ortalama kuluçka süresi ise 1 haftadır.Virulansı ve bulaş riski yüksektir.
EVH hastalığının sık görülen belirtileri ise; yüksek ateş ile bulantı,  kusma, karın ağrısı, ishal gibi gastro intestinal sistemi etkileyen  şikayetler ve kanamadır.
Hastalığa etken olan virüs, Filavoviridae ailesine mensup bir RNA virüsüdür. 
Virüsün doğal kaynağının  Afrika’da bulunan meyve  yarasaları olduğu konusunda  görüş birliği vardır.
Şimdiye kadar bir çok Afrika ülkesinde hastalık görülse de, 2014 yılında salgın yaptığı 4 ülke bildirilmiştir.Bu ülkeler ise; Liberya, Gine, Sierra Leone  ve   Nijerya'dır.Amerika Birleşik Devletlerinde de, bu yazı yazıldığı an itibariyle 4 Ebola vakası bildirilmiştir.
Yüksek ölüm oranı ile seyretmesinin en önemli nedeni  ise çoklu organ yetmezliği ve/veya doku hasarı ile sonuçlanmasıdır.

Ebola Virüsü Nasıl Bulaşır?

Ebola virüsü hastalığı ( EVH) insanlara, virüsle  enfekte hayvanların organ,kan ve vücut sıvıları ile yakın temas ile bulaşır.
Ebola virüsünün ilk olarak görüldüğü Afrika'da enfekte şempanze, goril, maymun, meyve yarasası ve antiloptan bulaştığı ve hastalık yaptığı bildirilmiştir.
Bulaşma ise, enfekte  veya ölü hayvanların kanı, salgıları, sıvıları veya organları ile temas edilmesi sonrası olmaktadır.
Enfekte olan hayvanların etlerinin yenilmesi de bulaşmada rol sahibidir.
EVH'nın insandan insana bulaşması bütünlüğü bozulmuş  deri  veya mukozaya, hastalığı geçirmekte olan kişilerin kan ve vücut sıvılarının temasıyla olur.
Enfekte  yani hastalığa yakalanmış  kişinin vücut salgısı veya sekresyonlarının bulaşıp kontamine ettiği madde ve nesnelerle  temas edilmesi  de bir başka bulaş yoludur.
Tedavi  sonrası hayatta  kalan hastalarda,  klinik bulguların düzelmesini n ardından virüs kan dolaşımında bir süre daha bulunabilir.Benzer şekilde iyileşmekte olan hastaların vücut salgılarında da virüs saptanabilir.
Sonuç  olarak hastalığın nekahat  döneminde bulunan  hastalar bile hastalığı bulaştırabilme potansiyelindedirler.

Ebola  Virüs  Hastalığının  Belirtileri  ve Klinik Bulguları Nelerdir?

Hastalık ilk olarak yüksek ateş ile başlar.Ateş genellikle 38,5  derece ve üstüdür.Yüksek ateşe farklı belirtiler de eşlik  edebilir.

Sıklıkla  görülen EVH belirtileri:

* Boğaz ağrısı
* Baş, kas ve eklem  ağrıları
* Halsizlik
* Bulantı, kusma, ishal
* Mide ağrısı ( ağrı karında kaburga orta çizgisin hemen altındaki boşlukta hissedilir, bu ağrıya tıp dilinde epigastrik ağrı da denir)

Sık görülen belirtilere eşlik edebilen  veya  ayrıca görülen diğer EVH belirti ve tıbbi bulgular:

*Karaciğer ve böbrek fonksiyon bozukluğu
*İştahsızlık
*Ciltte döküntüler
*Gözlerde kızarıklık
*Hıçkırık
*Öksürük
*Yutma ve nefes almada güçlük
*Ciltte ve iç organlarda kanamalar 

EVH' na yakalanmış  hastalar,  klinik   belirtiler ortaya çıkmadan önce hastalığı bulaştırmaz..Bulaştırıcılığın başlaması için ateş şikayetlerinin başlaması önemli bir göstergedir.
Ateş ve beraberinde varsa diğer belirtiler tespit edildiğinde hastalığı bulaştırma evresi  de başlamıştır. Hastalık oldukça ölümcüldür.Klinik belirtilerin başlamasından 2 hafta sonraki döneme kadar hayatını kaybetmemiş hastaların yaşama şansı artmıştır.
Hastalığa yakalanan ve ölümle sonuçlanan vakalarda  klinik bulguların   gelişiminden itibaren   ölene kadar virüs  miktarı  artar.
Ebola virüsü vücutta  özellikle karaciğer, kan damarları ve kan hücrelerini  etkilemekte ve  ölümcül  hasarını da bu bölgelere vermektedir.

EVH da Ölümler Ne Zaman Görülür?

EVH da ölümle sonuçlanan vakalar sıktır.Hastalığa bağlı ölümler  sıklıkla viral enfeksiyonun  klinik  semptomlarının (bulgular)  ortaya çıkmasını takip eden 10.gün ve sonrası  görülür.
Ölümlerin başlıca nedenleri ise, organ yetmezlikleri ( özellikle karaciğer ve böbrek tutulumu) , septik şok tablosu ve DIC ( Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma) nedeniyle olur. Kanamalar önemli ölüm nedenidir, mide ve barsak  sistemlerindeki kanamaları  yaygın damar içi pıhtılaşma ve nihayetinde şokla sonuçlanabilir. 

EVH’da  Laboratuvar Bulguları ve Tanı Nasıldır? 

EVH hastalarında da diğer ağır virüs enfeksiyonlarında  görüldüğü gibi wbc yani lökosit değerleri düşüktür. Lökosit düşüklüğü lenfosit oranında görülen düşmeyle birlikte seyreder.
Tam kan sayımında PLT (Trombosit) değerleri de normalin oldukça altındadır.Bu durum, hastalıkta görülen yoğun  kanamaların da temel  etkenlerinden biridir.
Protrombin  zamanı, INR ve APTT  gibi genel pıhtılaşma sistemi  testlerinde de yükseklik görülür.
Karaciğer  tutulumuna bağlı karaciğer fonksiyon testleri  ( ALT, AST, GGT ) yüksek çıkar.
Böbrek tutulumu ve yetmezliği eşlik ediyorsa  üre,  kreatin,  BUN gibi testler de yüksek çıkacaktır.

Hastalığın spesifik tanısında ise farklı yöntemler kullanılabilmektedir:

1. Kanda virüsün antijen veya antikorunu  saptayan ELİSA testleri
2. RT-Polimeraz Zincir Reaksiyonu Testleri ( PCR)
3. Virüs İzolasyonu

Ebola  virüsü bulaşıcı ve tehlikeli bir virüs olduğundan şüpheli  örnekler , Biyogüvenlik  Seviyesi 4 olan laboratuvarlarda çalışılmalıdır.

EVH' nın klinik ve laboratuvar bulguları diğer bazı enfeksiyon hastalıkları ile de karışabilmektedir.
Hastalığın ayırıcı tanısında sıtma ve yüksek ateş, ishal gibi belirtilerle seyredip enterit yapan bazı bakteriyel ajanlar ( Kolera, tifo, shigella enfeksiyonu) ile hemorajik ateşe yol açan diğer viral etkenler de göz önünde bulundurulmalıdır.

EVH Tedavisi Nasıldır?

Diğer bir çok salgın yapan viral enfeksiyon da olduğu gibi EVH'nın spesifik bir tedavisi yoktur.Ancak enfeksiyonun semptom ve belirtilerini gidermeye yönelik destekleyici tedaviler yapılmaktadır.
İshale bağlı sıvı kayıpları yada kanamalar yönünden kan veya sıvı içeren tedaviler sıkça kullanılır.

Ebola Virüsü Hastalığından Nasıl Korunulur?

Ebola virüsüne karşı henüz geliştirilmiş  koruyucu bir aşı yoktur.Ancak bu konuda bilim adamlarınca yürütülen çalışma ve araştırmalar devam etmektedir.
Bu  nedenle kişisel ve hijyenik korunma  önlemleri  en geçerli çözümdür.

EVH da insandan insana geçiş bütünlüğü bozulmuş mukoza  veya cilt bölgesinin hastalığa yakalanmış kişinin vücut sıvılarıyla teması sonrası olmaktadır.Bu nedenle ciltlerinde yara veya kesik bulunan kişiler çok daha risk altındadırlar.
Bir diğer risk unsuru ise EVH geçiren hastaların vücut salgıları veya sıvılarının bulaştığı nesneler ile temas edilmesidir.

Yukarıda anlattığımız risk unsurlarını da göz önünde bulundurarak aşağıda belirtilmiş önlemler hastalıktan korunmada yeterlidir:

*Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın en pratik ve temel yolun ellerin sabunla usulüne uygun, yeterince  ve düzenli olarak yıkanmasıdır.
*Sabun ve su olmadığında antiseptik özelliği olan temizlik jelleri ve alkol-bazlı el losyonu da kullanılabilir.
*Eldiven kullanılan durumlarda eldivenleri çıkarmadan önce su ve sabunla yıkayınız ve eldivenleri çıkardıktan sonra da ellerinizi yıkayınız.
*Ölü hayvanlarlar ve hayvanların kan ve sıvılarıyla temas edilmemelidir.
*Her  ne kadar Ebola enfeksiyonunda hava ve damlacık yoluyla bulaş gösterilmemişse de tedbir amaçlı da olsa balgam, tükrük gibi salgılarda virüs olabileceği göz önünde bulundurularak dikkatli olunmalı ve maske takılmalıdır.

·          

 


YORUM YAP

Yorum yapilmeniz için üye girişi yapmalısınız. Giriş yapmak için tıklayınız...
Gözaltı Morluklarından Kurtulmak İçin Ne Yapılabilir?
Birçok insanda olduğu gibi gözaltı morluklarınız mı var? Endişelenmenize gerek yok
Unutkanlığı Yenmenin Yolları Nelerdir?
Genel olarak yaş ilerlemesinden kaynaklanan unutkanlık artık gençler arasında da sıkça karşımıza çıkan bir sorun haline geldi
Sonbahar Alerjisiyle Nasıl Savaşılır?
Sonbaharın gelmesiyle biraz romantizm, biraz sararmış yapraklarla meşgul olurken sonbahar alerjisi de peşimizi bırakmıyor
Sorunsuz Boşanmanın Yolları Nelerdir?
İlk olarak akla kavga ve tartışma düşüncelerini getiren boşanma mutlu bir şekilde de sonlanabilir
Emzirmenin Anne İçin Faydaları Nelerdir?
Her bebek için önemli besin kaynağı olan anne sütü en doğal ve en taze besindir
tahlil.com
tahlil.com